یک جلسه تدریس، یک گزارش واقعی؛ نمونه گزارش تدریس از روی ضبط کلاس

تدریس تمام شد؛ حالا باید دقیقش را بنویسی

سارا (شخص فرضی) دانشجومعلم است و امروز اولین تدریس کامل کارورزی‌اش را در یک کلاس سوم ابتدایی داشت. چهل‌وپنج دقیقه گذشت، بچه‌ها سؤال کردند، یک فعالیت گروهی به هم ریخت و آخرش زنگ خورد. حالا شب است و باید گزارش تدریس بنویسد: کدام مرحله چقدر طول کشید؟ بچه‌ها دقیقاً چه پرسیدند؟ آن مثالی که خوب جواب داد چه بود؟

گزارشی که از حافظه نوشته شود کلی درمی‌آید: «کلاس با انگیزه‌سازی شروع شد و دانش‌آموزان فعال بودند». این جمله در هر گزارشی هست و چیزی درباره کلاس تو نمی‌گوید. سارا یک کار ساده کرده بود: گوشی را روی میز معلم گذاشته و کل جلسه را ضبط کرده بود. بقیه این مقاله همان راهی است که او رفت.

گزارش تدریس چه بخش‌هایی دارد؟

اگر دانشگاه، مدرسه یا استاد راهنما فرم مشخصی داده، همان فرم ملاک است. این هفت بخش همان چیزی است که خانه‌های بیشتر فرم‌ها را با محتوای واقعی پر می‌کند:

1. مشخصات: مدرسه، پایه، درس و موضوع، تاریخ، مدت، تعداد دانش‌آموزان.

2. هدف جلسه: در یک یا دو جمله، این‌که دانش‌آموز بعد از کلاس چه کاری را باید بتواند انجام دهد.

3. روند تدریس با زمان: هر مرحله با مدت واقعی‌اش، نه مدتی که در طرح درس نوشته بودی.

4. مثال‌ها و فعالیت‌ها: همان مثالی که گفتی و همان فعالیتی که بچه‌ها انجام دادند.

5. پرسش‌ها و واکنش دانش‌آموزان: دو سه سؤال واقعی که پرسیدند و جایی که گیر کردند.

6. ارزشیابی: سؤال‌هایی که آخر کلاس پرسیدی و تکلیفی که دادی.

7. بازاندیشی: چه چیزی خوب کار کرد، چه چیزی نه، و دفعه بعد چه را عوض می‌کنی.

بخش سوم و پنجم همان‌هایی‌اند که از حافظه خراب می‌شوند. ضبط کلاس دقیقاً همین دو بخش را نجات می‌دهد.

ضبط برای گزارش، با چند قاعده ساده

• قبل از ضبط از معلم راهنما یا مدیر اجازه بگیر و به بچه‌ها بگو صدا فقط برای نوشتن گزارش ضبط می‌شود.

• گوشی روی میز معلم، رو به کلاس، در حالت پرواز. صدای خودت باید واضح‌ترین صدای فایل باشد.

• شروع هر مرحله را بلند بگو: «خب، حالا فعالیت گروهی». همین جمله در متن مرز مراحل را نشان می‌دهد.

• سؤال دانش‌آموز را قبل از جواب دادن تکرار کن: «پرسیدی چرا…». صدای بچه از ته کلاس ضعیف ضبط می‌شود و تکرار تو در متن می‌ماند.

• اسم کامل دانش‌آموزان را در گزارش نیاور؛ «یکی از دانش‌آموزان» کافی است.

نمونه: از ضبط کلاس سوم تا گزارش نهایی

مدرسه، کلاس و دقیقه‌ها فرضی‌اند. قسمت اول همان چیزی است که صدانویس در نوع «کلاس و درس» از ضبط بیرون می‌کشد؛ قسمت دوم گزارشی است که سارا از روی آن نوشت.

مدت هر مرحله در گزارش از فاصله فصل‌ها حساب شده است: از ۱۸:۳۰ تا ۳۴:۱۵ یعنی حدود ۱۶ دقیقه فعالیت گروهی. سؤال دانش‌آموز هم از متن کامل کلاس آمده، نه از حافظه.

صدانویس کدام بخش را می‌دهد و کدام با توست

• متن کامل با زمان: هر جمله با زمان شروعش؛ روی زمان بزنی، صدا از همان‌جا پخش می‌شود. سؤال‌های دانش‌آموزان را با جست‌وجو پیدا می‌کنی.

• فصل‌ها با زمان: وقتی کلاس بخش‌بندی روشنی داشته باشد، فصل‌ها مرز مراحل را می‌دهند. اگر مرحله‌ای را بلند اعلام نکرده باشی، ممکن است دو مرحله در یک فصل بیایند.

• خلاصه، نکات کلیدی، سؤال‌های مرور و تکلیف: تکلیف فقط وقتی می‌آید که صریح گفته شده باشد.

• بازاندیشی را نمی‌نویسد: این‌که چه چیزی خوب بود و دفعه بعد چه می‌کنی، قضاوت خود توست. هیچ ابزاری نباید جای تو بنویسدش.

• گوینده‌ها جدا نمی‌شوند: صدای تو و بچه‌ها در یک متن است؛ برای همین تکرار سؤال بچه‌ها کمک می‌کند.

متن با خروجی Word راست‌چین دانلود می‌شود و گزینه «خلاصه در ابتدای فایل» خلاصه را بالای متن می‌گذارد (راهنمای خروجی Word). اگر طرح درس همین جلسه را هم داری، زمان‌بندی طرح درس روزانه نشان می‌دهد چطور برنامه و اجرای واقعی را کنار هم بگذاری.

گزارش تدریس خودت را بنویس

1. لینک پایین صفحه صدانویس را با نوع «کلاس و درس» و «خلاصه و ویرایش هوشمند متن» روشن باز می‌کند. فایل ضبط کلاس را آپلود کن؛ مدت فایل و هزینه را قبل از پرداخت می‌بینی.

2. از تب «فصل‌ها» مدت هر مرحله را حساب کن و از متن کامل دو سه سؤال واقعی دانش‌آموزان را بردار.

3. گزارش را با هفت بخش بالا یا فرم دانشگاهت بنویس و بازاندیشی را خودت اضافه کن.